विश्व फुटबलमा स्पेनको वर्चस्व
काठमाडौं । दुई वर्षअघि बर्लिनमा युरोपेली च्याम्पियन बनेको स्पेनले अब विश्वकपको उपाधिसमेत जितेको छ। आइतबार न्यु जर्सीमा भएको फाइनलमा अर्जेन्टिनालाई १–० ले पराजित गर्दै स्पेन दोस्रोपटक पुरुष विश्वकप च्याम्पियन बनेको हो।
स्पेनले यसअघि पनि यस्तै सफलता हासिल गरेको थियो। सन् २००८ को युरोकप जितेको दुई वर्षपछि स्पेनले सन् २०१० मा विश्वकपको उपाधि उचालेको थियो। अहिले युरो २०२४ जितेको दुई वर्षपछि स्पेनले पुनः विश्वकप जित्दै इतिहास दोहोर्याएको छ।
पछिल्लो सफलतासँगै पुरुष तथा महिला फुटबलमा स्पेनको प्रभावशाली वर्चस्व थप बलियो बनेको छ। पुरुष र महिला विश्वकपको साविक विजेता बन्ने स्पेन पहिलो राष्ट्रसमेत बनेको छ। स्पेनको महिला टोलीले सन् २०२३ मा सिड्नीमा इंग्ल्यान्डलाई पराजित गर्दै विश्वकप जितेको थियो।
स्पेनको पुरुष टोलीले सन् २०२३ मा यूईएफए नेसन्स लिग, सन् २०२४ मा युरोकप र पेरिस ओलम्पिकको स्वर्ण पदक जितेको थियो। महिला टोलीले पनि सन् २०२४ र २०२५ मा लगातार नेसन्स लिगको उपाधि जितेको छ।
पछिल्लो पाँच वर्षमा स्पेनले यू–१७ देखि सिनियर स्तरसम्म पुरुष तथा महिला फुटबलमा कुल १६ वटा विश्व तथा युरोपेली उपाधि जितेको छ।
स्पेनी फुटबल विज्ञ गुइलेम बालागेले स्पेनको सफलतालाई स्पष्ट वर्चस्वको रूपमा व्याख्या गरेका छन्।
“यो वास्तवमै वर्चस्व हो। सांस्कृतिक रूपमा हामी निश्चित शैलीमा काम गर्छौं र सबैले त्यसमा विश्वास गर्छन्। सबैभन्दा महत्त्वपूर्ण कुरा हामी रोकिएका छैनौं,” उनले भने।
“सन् २००८ को युरोकप जितेको दुई वर्षपछि पुरुष टोलीले २०१० को विश्वकप जितेको थियो। अहिले हामीले फेरि त्यही उपलब्धि दोहोर्याएका छौं।”
पाँच वर्षमा महिलातर्फ ११ उपाधि
सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म स्पेनको महिला फुटबल टोलीले विभिन्न उमेर समूहमा ११ उपाधि जितेको छ।
सिनियर टोलीले सन् २०२३ को विश्वकप र सन् २०२४ तथा २०२५ को नेसन्स लिग जितेको छ। यू–२० टोलीले सन् २०२२ को विश्वकप जितेको थियो।
यू–१९ महिला टोली सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म लगातार पाँचपटक युरोपियन च्याम्पियन बनेको छ। त्यस्तै, यू–१७ टोलीले सन् २०२२ मा विश्वकप र सन् २०२४ मा युरोपियन च्याम्पियनसिपको उपाधि जितेको थियो।
पुरुषतर्फ पाँच प्रमुख उपाधि
स्पेनको पुरुष फुटबलले सन् २०२२ देखि २०२६ सम्म पाँच प्रमुख उपाधि जितेको छ।
सिनियर टोलीले सन् २०२३ को नेसन्स लिग, सन् २०२४ को युरोकप र सन् २०२६ को विश्वकप जितेको छ। यू–२३ टोलीले सन् २०२४ को ओलम्पिकमा स्वर्ण पदक जित्दा यू–१९ टोली सन् २०२६ मा युरोपियन च्याम्पियन बनेको थियो।
जोखिमपूर्ण नियुक्तिबाट ऐतिहासिक सफलता
स्पेनले डिसेम्बर २०२२ मा लुइस डे ला फुएन्टेलाई मुख्य प्रशिक्षक नियुक्त गर्दा उनले छोटो अवधिमै नेसन्स लिग, युरोकप र विश्वकप जिताउने अपेक्षा धेरैले गरेका थिएनन्।
कतार विश्वकपको अन्तिम १६ मा मोरक्कोसँग पराजित भएपछि लुइस एनरिकेले प्रशिक्षक पद छाडेका थिए। त्यसपछि स्पेनिस फुटबल महासंघले सिनियर स्तरको ठूलो क्लब सम्हालेको अनुभव नभएका डे ला फुएन्टेलाई प्रशिक्षक बनाएको थियो।
“स्पेनले शैली र प्रणालीलाई राम्रोसँग बुझेका प्रशिक्षकलाई जिम्मेवारी दियो। त्यो निकै जोखिमपूर्ण निर्णय थियो। उनी यति सफल हुन्छन् भनेर कसैले सोचेको थिएन,” बालागेले भने।
खेलाडी जीवनबाट सन् १९९४ मा संन्यास लिएपछि डे ला फुएन्टेले तल्लो डिभिजनका क्लब, युवा टोली तथा सहायक प्रशिक्षकका रूपमा काम गरेका थिए। त्यसपछि उनले स्पेनका विभिन्न उमेर समूहका राष्ट्रिय टोली सम्हालेका थिए।
स्पेनका पूर्वमिडफिल्डर जुआन माटाले डे ला फुएन्टेले धेरै खेलाडीलाई युवा टोलीदेखि नै चिनेको र टोली लगातार परिपक्व भइरहेको बताएका छन्।
“यो वर्तमानका लागि मात्र होइन, भविष्यका लागि पनि तयार भएको टोली हो,” माटाले भने।
यू–१९, यू–२१ र ओलम्पिक टोली सम्हालेपछि सिनियर टोलीको जिम्मेवारी पाएका डे ला फुएन्टेले विपक्षीप्रति सम्मान, प्रक्रियाप्रतिको विश्वास, धैर्य र शान्त स्वभावलाई टोलीको संस्कृतिका रूपमा विकास गरेका छन्।
विश्वकप फाइनलअघि उनले भनेका थिए, “यहाँ धेरैजना मभन्दा कम उमेरका हुनुहुन्छ। अनुभवलाई सम्मान गर्नुपर्छ।”
उपाधि जितेपछि खेलाडीहरूले अब जित्न बाँकी के छ भनेर प्रश्न गरेको उल्लेख गर्दै डे ला फुएन्टेले टोलीको ध्यान अब सेप्टेम्बरमा हुने आगामी खेलतर्फ केन्द्रित भएको बताए।
“यो टोली कहिल्यै रोकिने टोली होइन,” उनले भने।
राष्ट्रिय टोली र स्पेनी प्रशिक्षकहरूको सफलता क्लब फुटबलमा पनि देखिन थालेको छ। पेप ग्वार्डिओलाले म्यानचेस्टर सिटी छाडे पनि सन् २०२६–२७ को प्रिमियर लिगमा सहभागी कम्तीमा एक चौथाइ क्लबका प्रशिक्षक स्पेनी रहनेछन्।
विश्वकप जितेको स्पेन अहिले सबै प्रतियोगितामा लगातार ३८ खेलसम्म अपराजित छ। यो कुनै पनि युरोपेली वा दक्षिण अमेरिकी राष्ट्रिय टोलीले बनाएको अहिलेसम्मकै लामो अपराजित यात्रा हो।
